Van welke leeftijd zijn jouw vroegste herinneringen?’ Het valt me op dat bij veel mensen de herinneringen niet veel verder terug gaan dan de leeftijd van een jaar of vier. Kan het jonger? Ik weet zeker van wel. Vooral voor schrijvers die met autobiografieën en dergelijke zaken bezig zijn is dit een belangrijke vraag. Weten ze nog dingen van voor hun vierde, dan is het vaak een kunstmatige herinnering via foto¹s, filmmateriaal, of horen zeggen. Al dan niet bewust. Want hoe betrouwbaar is een herinneringsbeeld van bijvoorbeeld een huis of school uit je vroegste kindertijd, terwijl je daar op latere leeftijd nog foto¹s van hebt gezien? Ik denk dat je herinneringen daarom het beste kan toetsen op gebeurtenissen.

Ik ben geboren in het Wilhemina-gasthuis en heb daarna tot mijn derde in de Van Lennepstraat gewoond. Er zijn daar tussen mijn tweede en derde een hoop dingen gebeurd die mij nog helder voor de geest staan.
Zo zat ik een keer gezellig op het aanrecht terwijl mijn moeder in de keuken bezig was. Ondertussen liep de kraan, en ik vond het wel leuk om mijn hand even in de waterstraal te houden. Tot mijn grote schrik was deze straal gloeiend heet. Ik verbrande mijn hand, en trok deze zo snel terug dat ik door de wilde beweging van het aanrecht afsodemieterde. Ik zie nog die rood-wit geblokte keukenvloer in vliegende vaart op mijn hoofd afkomen. Smak!!!
Een andere keer had mijn moeder een grote fles Maggi-aroma laten vallen. Er zat een barst in de fles, maar omdat ze het zonde vond om het spul weg te gooien had ze de boel uit laten lekken in een glas. Toen ze even niet op lette pakte ik het glas van tafel en dacht dat het Cola was. Ik nam gulzig een slok en dacht echt even dat ik dood ging! Jezus Christus wat was dat een zoute slok!
Ik weet ook nog hoe ik een keer als geintje in de kast werd opgesloten en ik in het donker bijna de deur er uit bonkte. En over geintjes gesproken, rond diezelfde leeftijd speelde ik een keer bij een kroeg voor de deur op de hoek van de Lijnbaangracht en de Looiersgracht. Een dronken kerel deed net of ie mij in de gracht ging gooien en hield me aan mijn enkels vast zodat ik met een rode kop schreeuwend boven het vieze grachtenwater bungelde. Lachen man! 

Ik heb ook wel leuke herinneringen uit die tijd hoor, maar dit zijn toch wel de heftigste. Maar hoe dan ook, ik herinner mij die shit. Ook al was ik maar een mannetje van twee. Ik heb ook wel eens meegemaakt dat anderen doodleuk beweerden dat dat onmogelijk is. Maar ik denk dat dat meer een kwestie is van het eigen geheugengebrek goedpraten met zelfverzonnen theorieën. Ik weet het zelfs zeker! Hoewel deze zekerheid uiteindelijk ook maar gebaseerd is op zintuigelijke waarnemingen.
Nu blijft toch de vraag: Tot hoe ver kunnen menselijke herinneringen terug gaan? En kun je dat wel op een objectieve manier onderzoeken? Ik zag eens een oude schrijver op TV in een boekenprogramma over zijn autobiografie praten. Het waargebeurde verhaal was in de ik-vorm geschreven en begon al in zijn babytijd. Toen de interviewer daar naar vroeg, beweerde de man dat hij zich dat echt ook allemaal levendig herinnerde. Dat riekt een beetje naar een sterk verhaal, maar wie ben ik om te beweren dat dat niet kan? Tsja... Ik herinner me vaag iets over Maggi-aroma, maar zo zout had ik het nog nooit gegeten!

Def P