 Afgelopen jaar was er sprake van 'totale verbijstering' bij het toch zo deftige Confraternity of Guilds. Deze uit de middeleeuwen stammende federatie van gildenbroeders had, middels een Charter of incorporation, het Cannabis Gilde opgenomen in hun sjieke vereniging. Om te worden toegelaten tot The Confraternity is geen kattenpis. Om te beginnen moet het gilde, zoals dat keurig in het verleende patent te lezen staat, een verbond van goede reputatie zijn 'with medieval antecedents as a guild that safeguarded the secret knowledge of their craft as free independent master craftsmen.' Een cannabisclub met middeleeuwse antecedenten? Hoe zit dat? En kan dat wel?
Jazeker. Het Cannabis Gilde bestond al in 1345 en komt voort uit de Ordre des Chennevières, het syndicaat van middeleeuwse hennepwerkers. De oorsprong van de naam Chennevières ligt in het Latijnse Cannabria, cannabis. De Ordre was destijds al een vreemde eend in de bijt, want bij alle andere gilden werden bijvoorbeeld onechte kinderen en horigen uitgesloten. In de meeste Europese landen werden de gilden aan het eind van de 18e eeuw verboden.
Al tijdens de Franse Revolutie hergroepeerden de Gilden zich in de omgeving van Cropredy, een gehucht acht kilometer ten noorden van Banbury in het Britse Oxfordshire, om hun beroepsgeheimen niet verloren te laten gaan. Gildenmeesters die de revolutie wisten te ontvluchten, konden zich daar laten opnemen in een 'Livre des métiers'. Deze bijschrijvingen stonden onder 'contrôle du prévôt des marchands'. Nog steeds bewaakt het Confraternity of Guilds het internationale gildenwezen. Je wordt enkel en uitsluitend ingeschreven als afdoende bewijs is geleverd inzake functie en positie van het Gilde voor deze in Europa verboden werden.
Er wordt onderscheid gemaakt tussen de Oer- en Patentgilden. Bij Oergilden (Ancient Guilds) gaat de oorsprong minstens terug tot de middeleeuwen. De Patent Gilden (Patent Guild) zijn de Gilden waarvan de individuele leden in het bezit waren van een zogeheten Gildenbrief (Letter Patent). Een diploma voor bewezen vakmanschap.
Het plaatsje Chennevières is de officiële residentie van het Cannabis Gilde. Zoals de naam al doet vermoeden een plaats waar sinds het Gallisch-Romeinse tijdperk hennep in cultuur werd gebracht. En waar in het midden van de 14e eeuw de Ordre des Chennevières werd opgericht. Medio augustus bezochten we dit Franse gehucht dat een wietplant in haar wapen draagt.
Naar Chennevières
Dankzij de TomTom rijden we zonder problemen naar de plek waar we hebben afgesproken: de T-splitsing waar de Rue de Chennevières overgaat in de Grand Rue de Chennevières. Alles is hier wel heel erg rustig en landelijk. We worden opgewacht door een motorrijder. Het is Guillaume, de secretaris van de Ordre des Chennevières. Of we hem even willen volgen. Met de auto rijden we via een motorcrosspad de uit het niets opduikende verharde Chemin du Moulin op, die naar het hoofdkwartier van Géant, de huidige grand maître van de Ordre des Chennevières, voert. Prominent staat het patent van de Confraternity of Guilds als bewijs dat het Cannabis Gilde inderdaad is toegetreden tot dit prestigieuze genootschap. Ik lees het 'Charter of incorporation' waarop 'The alderman of the Confraternity confirms with this Letter Patent that the Cannabis Guild is an association of good reputation with medieval antecedents as a guild that safeguarded the secret knowledge of their craft as free independent master craftsmen. By oath all Guildsmen of the Cannabis Guild are Journeymen of the International Confraternity of Guilds.' Het document is gesigneerd en van stempels voorzien door 'The alderman and Prime Warden of the Confraternity'.
Wijn
Zowel de voorouders van Géant als Guillaume komen uit een familie van henneptelers die in een ver verleden lid waren van het Cannabis Gilde. Géant: Niet zo vreemd in deze streek. Van de vroege middeleeuwen tot ver in de 19e eeuw maakte Chennevières haar naam waar. Er werd er hier een uitstekende kwaliteit cannabis verbouwd. Toen werd de hennepcultuur rond het château hier omgevormd tot wijngebied, want wijn had de toekomst, terwijl hennep meer en meer leek te worden vervangen door kunstvezels.' Maar we hebben hier geen druif gezien. Guillaume: 'Nee, veel plezier hebben die wijnstokken Chennevières niet gebracht. Het zag er in eerste instantie veelbelovend uit, tot in het begin van de 20ste eeuw de phylloxéra toesloeg.' De zo gevreesde druifluis werd uit Amerika overgebracht. In Frankrijk werd driekwart van alle wijngaarden vernietigd. Géant: 'De phylloxéra sloeg ook in Chennevières genadeloos toe. Geen enkele wijnrank heeft het hier overleefd. Alle zojuist van henneptelers tot wijnbouwers omgeschoolde boeren werden toen gedwongen om over te stappen op de landbouw en veelteelt. Toch is de hennep hier nooit helemaal verdwenen, al was het als wilde planten die tot in de jaren zestig van de vorige eeuw als onkruid werd beschouwd. Daarna werd er weer op kleine schaal hennep geteeld in Chennevières en het oude broederschap nieuw leven ingeblazen door onze grootvaders. Wij zetten deze traditie voort. Zoveel mogelijk op de eeuwenoude wijze en wat het gilde betreft verloopt alles geheel volgens de oude kalender van Gregorius de Grote.
Canvas
Al in de 5de eeuw voor Christus was de hennepcultuur bij de Germanen en twee eeuwen later ook bij de Galliërs in het Rhonedal bekend. De stengel van de plant levert een van de sterkste natuurlijke vezels. Het begrip canvas is afgeleid van het Franse woord chanvre, cannabis. Hennepdoek. In de Middeleeuwen wordt na de kruistochten de geneeskrachtige en psychoactieve werking van cannabis ook in West Europa bekend, onder meer door de werken van Hildegard von Bingen.. De hennepbewerkers verenigde zich al in een vroeg stadium in een besloten broederschap, toen algemeen bekend als de Cordage. Voor dit Faber Cordarum kon je alleen maar door een Gildenmeester worden aangemeld. Géant: 'Nu de Ordre des Chennevières officieel is toegetreden tot de International Confraternity of Guilds, merken we dat er ook mensen zijn die alleen maar lid willen worden vanwege het prestige. Die vinden het vooral sjiek om 'chevallier' (ridder) van het broederschap te zijn.’
Hoe wordt je lid van het cannabisgilde?
Guillaume: 'Alleen als je wordt voorgedragen door iemand die de titel gildenmeester heeft. En je moet natuurlijk betrokken zijn bij de teelt, bewerking of handel in cannabis. Na hun eerste betaling ontvingen de nieuwe leden hun gildenpenning als bewijs van lidmaatschap en zijn ze, zoals dat heet, 'staroste'. Waarom ze zo worden genoemd weet niemand meer, maar deze titel heeft waarschijnlijk een Slavische oorsprong.’
Géant: 'Volwaardig lid wordt je echter pas, zoals dat is voorgeschreven, na de gildenproef. Op het feest van Sint Maarten (11 november) komen alle leden bijeen om de beste kwaliteit hennep en dus ook de nieuwe moederplant te selecteren. Want door de eeuwen heen is dat natuurlijk gelijk gebleven. Ons streven is de beste kwaliteit. De teler van de uitverkoren moederplant kan verzoeken om tot gildenmeester te worden verheven. In principe zal hij zijn gildenbrief op Sint Maarten van het volgende jaar ontvangen, want het is zijn plant die van december tot maart voor de telende leden van het gilde wordt vermenigvuldigd door te klonen.' Daarnaast kunnen staroste-leden na vijf jaar lidmaatschap ook verzoeken om als volwaardig lid te worden aangenomen. Ten slotte is niet iedereen van het gilde hennepteler. In dat geval heeft er op het feest van de aartsengel Gabriël een 'scherpe ondervraging' omtrent warenkennis plaats. De gildenbrief als getuigschrift van verworven meesterschap wordt altijd op Sint Maartensdag uitgegeven. Pas dan kun je jezelf chevallier noemen en mag je voor je eigen bedrijf het gildenwapen voeren. Ook kunnen de ridders zich als gelijkwaardig partner met een andere meester verenigen.
Gildenmeester
In de middeleeuwse maatschappij was het gildenmeesterschap de top die je door noeste arbeid kon behalen. Als gildenmeester was je onder meer verkiesbaar voor publieke functies die voordien alleen door de adel werden vervuld. Secretaris Guillaume: 'Veel aandacht wordt tegenwoordig besteed aan het grootbrengen van de vrouwelijke klonen, die gemiddeld een veel hogere opbrengst geven dan planten gekweekt uit zaad.' Géant: 'Op het feest van de aartsengel Gabriël (24 maart) komen de telende gildenleden bij elkaar om te beslissen welke meststoffen we zullen kopen om onze lapjes grond mee te bemesten.' Guillaume: 'Op het feest van Catharina van Sienna (30 april) wordt er gezaaid. Sommigen doen dat gelijk in de volle grond, anderen laten de zaadjes eerst ontkiemen in kleine potjes. Die worden dan op Bonifatiusdag (5 juni) uitgeselecteerd om in de volle grond te worden geplant. Géant: 'Ja, net als de kloontjes, die op Sint Catharina of kort daarop buiten worden gezet. Een belangrijke dag op de kalender van het Cannabis Gilde is ook de 2e juli, de dag van Onze Lieve Vrouw Visitatie. Dan gaan de telende leden bij elkaar langs om stuifmeel te verzamelen en de mannelijke planten te verwijderen.' Guillaume: 'Als de bloei begint, zo rond Sint Petrus Banden (1 augustus) verzamelen de gildenbroeders en zusters de klonen voor hun bibliotheek en begint het zaad maken. En in september en oktober is het oogsttijd. Maar de belangrijkste dag voor de leden is en blijft natuurlijk Sint Maarten. Dan zou je eens langs moeten komen.'
Voor we weer vertrekken vragen we of we een foto mogen maken. Nou liever niet. Ondanks de officiële erkenning als historisch gilde is er een nieuwe draak. Een tweekoppig monster: door de Amerikanen opgejutte Franse smerissen, die hier al net zo imbeciel als hun Nederlandse collega's op planten blijken te jagen. 'We hebben dan ook geen website'. Na enig aandringen wil de secretaris wel op de foto, maar dan wel in de traditionele dracht van de vroegere Chennevières. Guillaume vervangt zijn motorpak door een canvas tuniek en poseert gewapend met een dorsvlegel tussen de weelderig groeiende wilde wiet aan de achterzijde van het plaatselijk politiebureau. Het is zondagmiddag. Het politiebureau is gesloten.
|
