|
 Eind januari zat ik in Bolivia, en ik was heilig van plan om de beëdiging van Evo Morales tot eerste indiaanse president van Bolivia mee te maken. Maar de bus die me naar La Paz zou brengen, strandde in een riviertje. In Zuid-Amerika wordt de democratische overwinning van Evo Morales vergeleken met de overwinning van Nelson Mandela op het blanke apartheidsregime in Zuid-Afrika.
Bolivia is het armste land van Zuid-Amerika, en tevens het meest ‘indiaanse’ land. De combinatie van arm en indiaans is niet toevallig. Indianen leven in Bolivia in de armste delen van het land. De meest vruchtbare grond is de afgelopen 500 jaar ten deel gevallen aan de afstammelingen van de Spaanse veroveraars. Er zijn vele wetten die het indianen in Bolivia onmogelijk maken om een beter leven te krijgen.
Eind januari zat ik in Bolivia, en ik was heilig van plan om de beëdiging van Evo Morales tot eerste indiaanse president van Bolivia mee te maken. Maar de bus die me naar La Paz zou brengen, strandde in een riviertje. In Zuid-Amerika wordt de democratische overwinning van Evo Morales vergeleken met de overwinning van Nelson Mandela op het blanke apartheidsregime in Zuid-Afrika.
Bolivia is het armste land van Zuid-Amerika, en tevens het meest ‘indiaanse’ land. De combinatie van arm en indiaans is niet toevallig. Indianen leven in Bolivia in de armste delen van het land. De meest vruchtbare grond is de afgelopen 500 jaar ten deel gevallen aan de afstammelingen van de Spaanse veroveraars. Er zijn vele wetten die het indianen in Bolivia onmogelijk maken om een beter leven te krijgen.
Een ruime meerderheid van de bevolking bestaat uit indianen, voornamelijk Aymara en Quechua. Evo Morales is Aymara, en werd de dag voor zijn beëdiging tot president, benoemd tot het nieuwe stamhoofd van de Aymara. De plechtigheid vond plaats in de Tiwanaku-tempel aan het Titicacameer, een oud indiaans heiligdom. Het symbool van de nieuwe president is de Wiphala, de traditionele indiaanse vlag die bestaat uit vierkante lapjes stof met alle kleuren van de regenboog. De nieuwe president zegt dat hij er voor iedereen is, voor alle kleuren. En hij zegt dat na 500 jaar onderdrukking er nu 500 jaar gerechtigheid zal komen.
De overwinning van Evo Morales is niet alleen bijzonder omdat na 500 jaar eindelijk de meerderheid van het land het weer voor het zeggen krijgt. Evo Morales begon zijn politieke carriëre (na onder andere lamaherder en bakker te zijn geweest, en zonder ooit een schoolopleiding te hebben afgerond) als voorzitter van de bond van cocakwekers. Bolivia is van oudsher de grootste producent van legale coca. Het kauwen van het cocablad is een essentieel onderdeel van het Boliviaanse dagelijkse leven. Coca is er onder andere een bijzonder nuttig medicijn tegen hoogteziekte. Een groot deel van Bolivia is hooggelegen. De hoofdstad La Paz is de hoogstgelegen hoofdstad ter wereld. De rijken wonen - in tegenstelling tot alle andere steden ter wereld- beneden tussen de 3600 en 4000 meter, en de armen wonen daarboven. Wie met het vliegtuig in La Paz aankomt, krijgt meteen een kopje cocathee aangereikt bij het uitstappen. Het vliegveld van La Paz is het enige vliegveld ter wereld met een ziekenhuisje, voor diegenen die in ademnood komen of andere symptomen van hoogteziekte vertonen.
In de toespraak die hij hield bij zijn beëdiging noemde Evo Morales het cocablad met name. Hij zei dat hij een begin zou maken met de legalisering van het cocablad. Coca is een van de zeldzame planten die officieel in bijna alle landen ter wereld verboden is. In Nederland bijvoorbeeld is het groene blad van de struik net zo verboden als het witte poeder dat ervan gemaakt wordt, met dezelfde strafmaat. Het onschuldige licht stimulerende blad wordt in de totale onwetendheid van de Nederlandse beleidsmakers beschouwd als een ‘harddrug’. Behalve maximaal 2 % cocaine bevat het blad een gezonde reeks aan mineralen en voedingsstoffen. Het is tien keer zo voedzaam als brocoli of spinazie.
De klinkklare overwinning van de indiaanse cocakweker wordt vanuit Washington knarsetandend geslikt. Geen enkele president heeft in de Boliviaanse geschiedenis ooit zo'n grote verkiezingsoverwinning gehaald - 54%, dus daar valt weinig tegen in te brengen. De Amerikanen hebben er alles aan gedaan om hem zwart te maken. Het afgelopen half jaar werd Evo Morales een ‘drugssmokkelaar’ en ‘lid van de mafia’ genoemd door de regering Bush. Want er staat nog veel meer op het spel dan alleen de legalisering van coca. Bolivia is rijk aan bodemschatten, aardgas bijvoorbeeld. De winsten komen niet ten goede aan de arme Boliviaanse bevolking, en daar wil de nieuwe president verandering in brengen.
Mijn voorspelling is dat Bolivia de komende jaren vaak in het nieuws zal zijn.
ARNO ADELAARS |
